امروز با مجموعه‌ی فرهنگی‌تاریخی قطب‌الدین حیدر که ۳ بنای تاریخی رباط تاریخی طبسی، ایوان مسجد جامع قدیم و آرامگاه قطب‌الدین حیدر را در دل خود جای داده است آشنا می‌شویم.
امین صادق‌پور- امروز به شهرستان تربت حیدریه، پایتخت زعفران جهان، سفر می‌کنیم تا با مجموعه‌ی فرهنگی‌تاریخی قطب‌الدین حیدر که سه بنای تاریخی رباط تاریخی طبسی، ایوان مسجد جامع قدیم و آرامگاه قطب‌الدین حیدر را در دل خود جای داده است آشنا شویم.
رباط تاریخی طبسی که به دستور حاج محمد ابراهیم طبسی از تجار معروف عصر قاجار ساخته شد، ۲۲ حجره دارد. امروزه بخشی از رباط طبسی به موزه‌ی مردم‌شناسی تربت حیدریه تبدیل شده است و می‌توانیم در آن با حرفه‌های هر منطقه آشنا شویم.
رباط طبسی در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و از سوی وزارت میراث فرهنگی مرمّت و بازسازی شد. بعد از گشتی در رباط و موزه بیایید به آرامگاه قطب‌الدین حیدر برویم که در کنار رباط طبسی قرار دارد.
قطب‌الدین حیدر یکی از عارفان مشهور اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم است. مقبره‌ی او مشتمل بر ایوانی مرتفع، ورودی و محوطه‌ی زیر اصل بنا و گنبدخانه با گنبد دوپوسته است.
ضریح چوبی آن مربوط به سال ۹۸۷ هجری قمری است. ساخت این بنا به دوره‌ی تیموری می‌رسد اما در سال ۱۰۲۳ هجری (صفویه) تغییراتی نیز در معماری آن صورت گرفته است.
در مقبره‌ی تاریخی قطب‌الدین حیدر سنگ قبرهایی قدیمی از دوران مختلف تاریخی اسلامی ایران به نمایش گذاشته شده است. در بخش دیگر از آرامگاه چله‌خانه‌ای وجود دارد. چله‌خانه به مکانی گفته می‌شود که محل دعا و نیایش است.
چله‌خانه‌ی قطب‌الدین حیدر در سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و مرمت شد که هنر دوره‌ی تیموری و صفوی را به بازدیدکنندگان نشان می‌دهد.
آرامگاه قطب‌الدین حیدر در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و از سوی وزارت میراث فرهنگی بازسازی شد. اکنون بیایید به دیدن ایوان مسجد جامع قدیم برویم که در سال ۱۰۴۵ هجری قمری به دستور شاه صفی بنیان شد.
قدمت ایوان مسجد جامع قدیم به دوره‌ی صفویه برمی‌گردد.
مجموعه‌ی تاریخی‌فرهنگی قطب‌الدین حیدر در سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ثبت و از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مرمت و بازسازی شد و اکنون به یکی از مکان‌های تاریخی و گردشگری تربت‌حیدریه تبدیل شده است.